De regering-Trump bereidt een fundamentele hervorming van het Amerikaanse monetaire systeem voor. In plaats van nogmaals de gaten van een verouderd financieel stelsel te vullen, zet het Witte Huis onder leiding van minister van Financiën Scott Bessent in op een herstart: een overgang van een bureaucratisch en gecorrumpeerd systeem van kapitaalallocatie naar een transparanter, markt gedreven en digitaal gefaciliteerd stelsel. De sleutel tot deze transitie? Stablecoins: digitale tokens die gekoppeld zijn aan de dollar en volledig gedekt worden door kortlopende Amerikaanse staatsleningen.

Deze omwenteling is geen technocratische aanpassing, maar een herijking van wat geld is, hoe het circuleert en hoe de allocatie van kapitaal in de economie plaatsvindt. Vanuit deze visie bezien gaat de hierboven beschreven Big Beautiful Bill veel verder dan zomaar een begrotingsvoorstel: het is ontworpen als economisch vangnet en als katalysator voor een systemische reset die decennialang van mismanagement en ideologische corrumpering moet corrigeren en waarmee – in de woorden van Bessent – ‘Main Street’ weer prioriteit krijgt boven ‘Wall Street’.

Van Lombard Street naar de Lobbystaat

In de klassieker Lombard Street: A Description of the Money Market (1873) beschreef Walter Bagehot hoe de opkomst van het Britse bankwezen het fundament legde onder de industriële revolutie. De essentie: spaargeld dat eerder onder het matras lag, kon via banken gemobiliseerd worden voor productieve investeringen zoals spoorlijnen, fabrieken, havens en gebouwen. Banken fungeerden als efficiënte intermediairs in de allocatie van kapitaal. Het was juist dit vermogen om geld te transformeren tot groei dat het Verenigd Koninkrijk in de 19e eeuw economisch superieur maakte.

Vandaag, bijna 150 jaar later, is de situatie fundamenteel veranderd. Banken zijn verworden tot een verlengstuk van overheidsbureaucratie die de allocatie van kapitaal in toenemende mate is gaan beïnvloeden. De vrije markt wordt inmiddels overschaduwd door een labyrint van regels: Know Your Customer (KYC), anti-witwaswetten (AML), ESG-criteria, risicowegingen die kredietverlening aan overheden en multinationals bevoordelen ten opzichte van leningen aan het MKB en politieke instructies over wat wel en niet ‘gewenst kapitaalgebruik’ is. De financiële sector is gecorrumpeerd geraakt door ideologische inmenging van beleidsmakers en toezichthouders die geen oog meer hebben voor spontane allocatie van kapitaal op basis van rendement.

Voor de kleine ondernemer betekent dit een dubbele straf: aan de ene kant zorgt het voor een hoge toegangsdrempel en administratieve druk, aan de andere kant richt het huidige banksysteem zich – door de manier waarop de spelregels vandaag de dag zijn opgesteld – liever op de grote multinationals en politiek geprefereerde sectoren. Het resultaat is een stagnerende allocatie van kapitaal, verlamde innovatie, en groeiende ongelijkheid.

Stablecoins: Van gecontroleerde afbraak naar spontane opbouw

Tegen deze achtergrond lijkt het beleid van de regering-Trump op een bredere strategie van, zoals analist Pippa Malmgren het noemt, ‘Controlled Demolition’: het afbreken van een disfunctionele financiële sector, maar wel op zo’n manier dat gewone burgers, spaarders en ondernemers beschermd worden tegen chaos. Stablecoins spelen hierin een cruciale rol. Niet als speeltje van crypto-fanaten, maar als nieuw fundament onder het financiële stelsel. Ook financieel analist Izabella Kaminska schrijft op haar blog ‘The Blind Spot’ al langer over stablecoins als instrument om het financiële systeem fundamenteel te hervormen.

De onlangs aangenomen GENIUS Act, goedgekeurd door de Amerikaanse Senaat met brede steun van zowel Republikeinen als Democraten, markeert een historische omslag. Voor het eerst krijgen stablecoins een federaal wettelijk kader. De wet verplicht dat iedere stablecoin volledig gedekt moet zijn door kortlopende Amerikaanse staatsleningen. Daarmee wordt een directe koppeling gecreëerd tussen stablecoins en de Amerikaanse staatslening als fundament van het huidige financiële systeem.

Maar de implicaties gaan veel verder. Met het beleid van Trump en Bessent kunnen stablecoins een reddingsboot worden voor spaarders. Waar banktegoeden ongedekt zijn (en slechts beperkt verzekerd via FDIC), vertegenwoordigen stablecoins een directe claim op Amerikaanse staatsobligaties – oftewel op de overheid zelf. Dat maakt ze betrouwbaarder dan menig bank. In feite introduceert de VS hiermee een parallelle geldvorm naast de dollar: digitaal, gedekt, transparant, en veerkrachtig in crisistijd. Volgens minister Bessent:

“Een bloeiend stablecoin-ecosysteem zal de vraag naar staatsleningen versterken, de schuldenlast verlichten, én miljoenen mensen toegang geven tot een digitale dollareconomie.”

Deze parallelle vorm van geld lijkt op het eerste gezicht op het omstreden digitaal centralebankgeld (CBDC), maar een cruciaal onderscheid is dat stablecoins een product zijn van de vrije markt (bottom up) en dat digitaal centralebankgeld door de centrale bank wordt uitgerold (top down). En dat heeft verstrekkende implicaties.

Het individu centraal

Wat deze transitie revolutionair maakt, is dat iedere onderneming – groot of klein – dankzij stablecoins een eigen digitale munt kan uitgeven binnen het stabiele kader van de dollar. Vergelijk het met de beursgang van een bedrijf, maar zonder de torenhoge kosten, juridische hindernissen of institutionele gatekeepers. Een ondernemer die geld nodig heeft voor uitbreiding of innovatie hoeft zich straks niet meer te onderwerpen aan banken, durfinvesteerders of pensioenfondsen. Via stablecoins kunnen bedrijven immers direct uit de markt geld ophalen, net als met crowdfunding.

In deze nieuwe stablecoin-economie wordt het individu weer soeverein. Burgers kunnen zelf beslissen waar ze hun geld aan uitlenen, wie ze willen steunen, en welke projecten ze belangrijk vinden. De allocatie van kapitaal verloopt dan weer op basis van principes als marktwerking en vertrouwen, in plaats van de ideologische meetlat van ESG-keurmerken.

Stablecoins worden daarmee niet alleen een nieuw betaalmiddel, maar ook een alternatief financieringskanaal, een vehikel voor spaargeld, en een fundamenteel ander model voor economische organisatie. Het zal de dominante rol van banken en schaduwbanken in de economie beperken en meer macht geven aan het individu.

Van wie wordt ons geld?

Voor de oplettende lezer beginnen nu een aantal puzzelstukjes op hun plek te vallen. Waar de VS met de GENIUS Act kiest voor decentralisatie en marktdynamiek via stablecoins, kiest Europa voor centralisatie en planeconomie. De ECB werkt aan een centrale digitale euro, waarin het spaargeld van burgers wordt gekoppeld aan het beleidsdoel van de dag: klimaat, inclusie, defensie, digitalisering. Spaargeld wordt via regels, subsidies en belastingvoordelen geduwd naar staatsobligaties en politiek gewenste sectoren, niet naar waar het werkelijke rendement ligt.

De ECB ziet stablecoins nog steeds als een bedreiging – voor de bankensector én voor haar eigen machtspositie. In haar communicatie spreekt de centrale bank over het “stabiliseren van kapitaalmarkten” en het “mobiliseren van spaartegoeden voor Europese doelen”. Wat dit betekent is helder: men wil het spaargeld van de burger gebruiken voor politieke projecten, zonder tussenkomst van democratisch proces of een zuiverend marktmechanisme.

Deze aanpak doet denken aan de planeconomie van de Sovjet-Unie. Alleen heet het nu “de groene transitie” in plaats van het vijfjarenplan. De uitkomst zal echter hetzelfde zijn: inefficiëntie, kapitaalvernietiging, en uiteindelijk een crisis van vertrouwen.

Big Beautiful Bill als sociaal vangnet

De Big Beautiful Bill is vanuit dit perspectief bezien veel meer dan zomaar een begrotingsvoorstel of een fiscaal stimuleringsprogramma. Het is een vangnet onder een noodzakelijke creatieve destructie. Het biedt de financiële ruimte om kwetsbare groepen te beschermen tijdens de overgang naar een nieuw monetair systeem. In die zin is het geen herhaling van de stimulering tijdens de coronacrisis of de kredietcrisis, maar een noodzakelijk onderdeel van de schoktherapie die met de GENIUS Act in gang kan worden gezet.

Het monetaire systeem waarvan de contouren in de VS langzaam zichtbaar worden heeft de potentie om flexibeler, eerlijker en dynamischer te zijn dan het systeem wat het vervangt. Het maakt een einde aan de symbiose tussen overheid, banken en schaduwbanken als verzekeraars en pensioenfondsen. Het brengt kapitaal terug naar waar het thuishoort: bij de mensen die het verdienen en nodig hebben.

Conclusie

De wereld staat na een lange trend van steeds meer collectieve organisatie van zowel geld als samenleving aan de vooravond van een nieuwe trend, een terugkeer van bureaucratie naar het individu. En dat heeft verstrekkende gevolgen voor ons geldsysteem, dat afgelopen decennia vooral gevestigde belangen van overheden, multinationals en financiële instellingen heeft gediend.

Trump wil hier een nieuwe weg inslaan, maar er zijn weinig mensen die de onderliggende trend zien. Stablecoins zijn niet slechts een technologische innovatie. Ze zijn een politieke keuze, een economisch alternatief, en een symbolische breuk met een falend tijdperk. Zoals het moderne bankieren en de industriële revolutie in de 19e eeuw een tijdperk van vooruitgang inluidde, zo kunnen stablecoins en digitalisering en kunstmatige intelligentie weer een nieuwe economische renaissance inluiden. Gedreven door digitale innovatie en individuele vrijheid.

We staan als Europa voor een keuze. Volgen we de bureaucratie in Brussel en Frankfurt, met haar centralistische reflex en technocratische toekomstvisie? Of volgen we het Amerikaanse voorbeeld, waarin kapitaal en ondernemerschap elkaar weer kunnen vinden op een democratisch, decentraal en markt gedreven fundament? Wie goed kijkt, ziet de contouren van een nieuwe orde. En de vraag is: staan we erbij en kijken we ernaar, of bouwen we mee?

Lees ook:

• Hebben we een democratische dictatuur, via de financiële achterdeur? (22 oktober 2019)
• Vervlechting overheid en grootkapitaal tast samenleving aan (5 juni 2022)
• De westerse echo van ‘Glasnost’ en ‘Perestrojka’ (29 december 2024)
• Analyse: EU wil meer controle over spaargeld van burgers (16 maart 2025)
• Nieuwe wetgeving VS geeft ruim baan aan stablecoins (20 juni 2025)
• Digitaal geld op een kruispunt: stablecoins versus digitaal centralebankgeld (27 juni 2025)

Dit artikel verscheen op 4 juli 2025 in onze weekupdate op Substack

Heb je interesse en wil je meer weten? Vul onderstaand formulier in om een maand vrijblijvend toegang te krijgen tot onze wekelijkse update op Substack!

Deel dit artikel: