Eind juli werd in Schotland een handelsakkoord bereikt tussen de Verenigde Staten en de EU. Ursula von der Leyen tekende deze overeenkomst namens de EU, waarmee lidstaten worden onderworpen aan nieuwe importheffingen en zich moeten committeren aan de import van energie en wapens uit de Verenigde Staten. Wat te denken van dit handelsakkoord?
The Good
Het akkoord brengt eindelijk duidelijkheid na de dreigementen van de Amerikaanse president Trump. Het vooruitzicht van torenhoge importheffingen – met name op auto’s, technologie en farmaceutische producten – is weggenomen. Dankzij de vaststelling van een tariefplafond van 15 procent op bijna alle Europese exportgoederen naar de VS komt er rust in de markt. Europese aandelenmarkten reageerden begin deze week dan ook positief; sectoren als industrie, chemie en luchtvaart kregen direct lucht. De afschaffing of verlaging van importheffingen op strategische producten zoals vliegtuigonderdelen en farmaceutica biedt verlichting voor deze sectoren. Het akkoord voorkomt verdere escalatie en onderstreept de bereidheid van beide economische grootmachten om de economische relatie te versterken.
The Bad
Tegenover die rust staat een verslechtering van de concurrentiepositie van Europese bedrijven op de Amerikaanse markt. De uniforme 15 procent heffing geldt ook voor sectoren waar eerst lagere tarieven golden, wat betekent dat veel Europese producenten – denk aan machinebouwers of fabrikanten van luxegoederen – nu duurder uit zijn. Dit zal leiden tot lagere marges op Amerikaanse verkoop of een vermindering van het exportvolume. De Europese industrie betaalt in deze deal een prijs: zij levert marktaandeel in of wordt gedwongen de importheffingen voor eigen rekening te nemen. En het risico bestaat dat Europese bedrijven die toch al overwogen hun productie naar de VS te verplaatsen nu een extra motivatie hebben gekregen om dat in gang te zetten. Dat is slecht nieuws voor Europese werkgelegenheid in exportgerichte sectoren.
Bovendien worden in het akkoord geen structurele stappen gezet richting wederkerigheid op het vlak van technologische samenwerking of toegang tot overheidsopdrachten in de VS. Europa maakt zich afhankelijk van Amerikaanse technologie en daar zal met dit handelsakkoord geen verandering in komen. Een inhaalslag van Europa in AI ligt niet in lijn der verwachting als het geld wordt geïnvesteerd in Amerikaanse bedrijven.
The Ugly
Het meest controversieel is echter de geopolitieke component van de deal. Von der Leyen heeft namens de EU toegezegd om voor $750 miljard aan Amerikaanse energie te importeren – olie, gas en uranium – als alternatief voor Russische leveringen. Hoewel dat de afhankelijkheid van Moskou moet verminderen, betekent het in de praktijk dat Europa kiest voor een fors duurdere energievoorziening. Vooral vloeibaar aardgas (LNG) uit de VS is logistiek en economisch veel kostbaarder dan pijpleidinggas uit Rusland. De directe consequentie is dat energie in Europa structureel duurder zal blijven, wat de concurrentiekracht van de Europese economie verder onder druk zet.
Daarbovenop komt de toezegging om voor minstens $600 miljard aan Amerikaanse wapens aan te schaffen. Deze uitgaven zullen vooral ten goede komen aan de Amerikaanse defensiesector. Terwijl Europese leiders een maand geleden bij de NAVO-top in Den Haag benadrukten dat hogere defensie-uitgaven juist Europese werkgelegenheid zouden stimuleren, doet Brussel nu een toezegging voor het massaal importeren van Amerikaanse systemen. Dit ondermijnt de ontwikkeling en opbouw van een autonome Europese defensiesector en bevestigt de VS als dominante wapenleverancier van Europa. In plaats van soevereiniteit koopt Europa zich verder vast in Amerikaanse structuren – een beslissing die moeilijk terug te draaien is.
Conclusie
Het handelsakkoord tussen de VS en de EU lijkt op het eerste gezicht een redelijke deal die handelsspanningen wegneemt. Maar onder de oppervlakte tekent zich een structurele verschuiving af: Europa verkoopt haar strategische autonomie – op het gebied van energie, defensie en industriële concurrentiekracht – in ruil voor rust op korte termijn. Daarmee wint het vandaag, maar verliest het morgen.
Het optimisme op de aandelenmarkt was dan ook van korte duur, en de euro verloor door deze deal gelijk weer terrein ten opzichte van de dollar. Dat laatste is in lijn met onze visie dat kapitaalstromen uiteindelijk weer terug zullen vloeien naar de Verenigde Staten, omdat het interessanter wordt om daar te investeren dan in de EU.
Dit artikel verscheen op 1 augustus 2025in onze weekupdate op Substack
Probeer de weekupdate een maand gratis
Heb je interesse en wil je meer weten? Vul onderstaand formulier in om een maand vrijblijvend toegang te krijgen tot onze wekelijkse update op Substack!
Om de beste ervaringen te bieden, gebruiken wij technologieën zoals cookies om informatie over je apparaat op te slaan en/of te raadplegen. Door in te stemmen met deze technologieën kunnen wij gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze site verwerken. Als je geen toestemming geeft of uw toestemming intrekt, kan dit een nadelige invloed hebben op bepaalde functies en mogelijkheden.
Functioneel
Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistieken
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door je Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een site of over verschillende sites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.
